E
Engin Demirci
Guest
SURİYE-FİLİSTİN CEPHESİ DERS NOTU
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notu
I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye karşı savaştığı cephelerden biri Suriye-Filistin Cephesi’dir. Cephe, Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu’daki hâkimiyetini koruma mücadelesinin önemli merkezlerinden biri olmuştur.
CEPHE NEDEN AÇILDI?
İngiltere’nin Suriye-Filistin bölgesine yönelmesinin başlıca nedenleri:
- Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu’daki hâkimiyetine son vermek
- Orta Doğu’nun petrol kaynakları ve stratejik bölgeleri üzerinde kontrol sağlamak
- Süveyş Kanalı ve çevresinin güvenliğini sağlamak
- Filistin ve Kudüs’ü ele geçirerek bölgedeki İngiliz etkisini artırmak
- Osmanlı topraklarını parçalayarak Orta Doğu’da kendi çıkarlarına uygun bir düzen oluşturmak
Akılda Tut:
İngiltere → Süveyş + Orta Doğu + Filistin → Osmanlı hâkimiyetini sona erdirme
CEPHEDEKİ GELİŞMELER
1. İngilizlerin İlerlemesi
İngiliz kuvvetleri Mısır üzerinden Sina Yarımadası’na doğru ilerledi.
Osmanlı Devleti, İngilizlerin ilerleyişini durdurmaya çalıştı.
Ancak İngilizlerin asker, silah ve ulaşım bakımından üstün olması Osmanlı ordusunu zor durumda bıraktı.
2. Arap İsyanı
Cephede Osmanlı açısından işleri zorlaştıran en önemli gelişmelerden biri Arap İsyanı oldu.
1916’da, Mekke Emiri Şerif Hüseyin, İngilizlerin desteğiyle Osmanlı Devleti’ne karşı isyan etti.
İngilizler, Osmanlı’ya karşı savaşan bazı Arap gruplarına destek verdi.
Sonuç:
Osmanlı ordusu:
- Cephede İngilizlerle,
- Cephe gerisinde ise isyanlarla
mücadele etmek zorunda kaldı.
MUSTAFA KEMAL SURİYE-FİLİSTİN CEPHESİ’NDE
Mustafa Kemal’in bu cephedeki görevi, onun askerî liderlik ve ileri görüşlülük özelliklerini gösteren önemli örneklerden biridir.
1917
Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanlığına getirildi.
İngilizlerin saldırıları karşısında ordunun gereksiz yere büyük kayıplar vermemesi gerektiğini savundu.
Ancak uygulanan askerî politikalar konusunda üst komutanlıkla görüş ayrılıkları yaşadı.
MUSTAFA KEMAL’İN ÖNEMLİ ÖZELLİĞİ
Mustafa Kemal, savaşın gidişatını değerlendirerek gerçekçi bir savunma anlayışı ortaya koydu.
Ordunun imkânlarını ve düşmanın gücünü dikkate alarak:
Bu yaklaşım onun:
Gerçekçi + İleri görüşlü + Askerî yetenekli
olduğunu gösterir.
1918’DEKİ GELİŞMELER
1918 yılında İngiliz kuvvetleri yeniden saldırıya geçti.
Osmanlı ordusu geri çekilmek zorunda kaldı.
İngilizler:
Filistin → Suriye → Şam → Halep
yönünde ilerledi.
Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanı olarak ordusunu düzenli şekilde geri çekerek Halep’in kuzeyinde savunma hattı oluşturdu.
ÖNEMLİ:
Mustafa Kemal’in birlikleri Halep’in kuzeyinde İngiliz ilerleyişini durdurmayı başardı.
Bu gelişme, onun askerî yeteneğinin önemli göstergelerinden biridir.
MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI
30 Ekim 1918’de Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı.
Mustafa Kemal, Mondros imzalandığında Suriye-Filistin Cephesi’nde görev yapıyordu.
Mondros’un imzalanmasıyla Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki savaşı sona erdi.
CEPHENİN SONUÇLARI
- Osmanlı Devleti Suriye ve Filistin’deki hâkimiyetini kaybetti.
- İngilizler Filistin ve Suriye’de ilerledi.
- Arap İsyanı Osmanlı’nın bölgedeki gücünü zayıflattı.
- Osmanlı ordusu Halep’in kuzeyine kadar geri çekildi.
- 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı Devleti savaştan çekildi.
OLAYDAN ÖZELE BAK
Soruda…
“İngiltere + Filistin + Suriye”
→
“Şerif Hüseyin + 1916 + İngiliz desteği”
→
“Mustafa Kemal + 7. Ordu”
→
“Halep’in kuzeyi”
→
“30 Ekim 1918”
→
SINAVDA KARIŞTIRMA!
| Cephe | Düşman | Anahtar Bilgi |
|---|---|---|
| Rusya | Sarıkamış, Muş, Bitlis |
|
| İngiltere | Süveyş Kanalı |
|
| İngiltere | Kut’ül Amare |
|
| İngiltere | Arap İsyanı, Halep |
| İngiltere-Fransa | Boğazlar, İstanbul |
SINAV İÇİN KISA ÖZET
Hafıza Zinciri
İNGİLTERE
FİLİSTİN’E İLERLEDİ
ARAP İSYANI
OSMANLI GERİ ÇEKİLDİ
MUSTAFA KEMAL → 7. ORDU
HALEP’İN KUZEYİNDE SAVUNMA
30 EKİM 1918 → MONDROS
En önemli bağlantı:
Mustafa Kemal’in Suriye-Filistin Cephesi’ndeki başarısı → ordusunu düzenli biçimde geri çekmesi → Halep’in kuzeyinde savunma hattı oluşturması → askerî liderliğinin ve ileri görüşlülüğünün göstergesidir.
- Ortadoğu’da Osmanlı’nın Son Cephesi
- Suriye–Filistin Cephesi: 1917–1918
- Lawrence ve Arap İsyanı
- Osmanlı’nın Ortadoğu Mücadelesi
- Birinci Dünya Savaşı’nda Güney Cephesi
- Mehmetçik’in Filistin Direnişi
- Ortadoğu’da İngiliz–Osmanlı Çatışması
https://www.dropbox.com/scl/fi/ofpf...ey=8n3txy51frymms992a9z5mc5b&st=m0o6gacm&dl=0
Okumaya devam et...